ΠΡΩΤΑ ΒΗΜΑΤΑ ΜΕ ΑΣΦΑΛΕΙΑ

Ψυχιατρική κρίση: σημάδια και πρώτα βήματα υποστήριξης

Μια ψυχιατρική κρίση μπορεί να εμφανιστεί απότομα ή να προηγηθεί μια περίοδος σταδιακής επιδείνωσης. Για την οικογένεια και τους κοντινούς ανθρώπους είναι δύσκολο να αποφασίσουν τι είναι επείγον και πώς να αντιδράσουν. Το βασικό είναι να παρατηρούν την ασφάλεια και τη λειτουργικότητα, χωρίς να προσπαθούν να θέσουν μόνοι τους διάγνωση.

Τι εννοούμε με τον όρο ψυχιατρική κρίση

Ο όρος περιγράφει μια κατάσταση κατά την οποία η ψυχική δυσφορία, η αποδιοργάνωση ή οι αλλαγές στη συμπεριφορά ξεπερνούν τους συνηθισμένους τρόπους αντιμετώπισης του ανθρώπου. Μπορεί να συνδέεται με έντονο άγχος, κατάθλιψη, ψυχωτικά συμπτώματα, μανιακή διέγερση, χρήση ουσιών, απότομη διακοπή αγωγής ή ένα σοβαρό γεγονός ζωής. Μερικές φορές συνυπάρχει σωματικό πρόβλημα, γι’ αυτό η επαγγελματική εκτίμηση είναι απαραίτητη.

Δεν εκδηλώνεται κάθε κρίση με φωνές ή επιθετικότητα. Ένας άνθρωπος μπορεί να αποσύρεται, να μην τρώει ή να μην κοιμάται, να φαίνεται έντονα φοβισμένος, να εκφράζει απελπισία ή να δυσκολεύεται να ανταποκριθεί σε απλές καθημερινές ανάγκες.

Σημάδια που χρειάζονται άμεση προσοχή

Ιδιαίτερα σοβαρές ενδείξεις είναι η αναφορά σε αυτοκτονία ή αυτοτραυματισμό, η αναζήτηση τρόπου για να συμβεί, η επικίνδυνη σύγχυση, η βαριά διέγερση, η απώλεια επαφής με την πραγματικότητα και η αδυναμία ασφαλούς παραμονής στο σπίτι. Σημαντικές είναι επίσης οι ξαφνικές, έντονες αλλαγές στη διάθεση, η παρατεταμένη αϋπνία, η ακραία καχυποψία, η εγκατάλειψη φαγητού ή υγρών και οι ενέργειες που θέτουν σε κίνδυνο τον ίδιο ή άλλους.

Η αναφορά σε αυτοκτονία πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά. Η WHO επισημαίνει ότι το να ρωτήσουμε ήρεμα και άμεσα αν κάποιος σκέφτεται να βλάψει τον εαυτό του δεν δημιουργεί την ιδέα· μπορεί να ανοίξει χώρο για ειλικρινή επικοινωνία και αναζήτηση βοήθειας.

Πώς να μιλήσετε χωρίς να αυξήσετε την ένταση

Διατηρήστε ήρεμο τόνο, χρησιμοποιήστε απλές φράσεις και αφήστε χρόνο για απάντηση. Αναγνωρίστε το συναίσθημα χωρίς να επιβεβαιώνετε μια πεποίθηση που δεν συμμερίζεστε. Φράσεις όπως «βλέπω ότι φοβάσαι πολύ» ή «θέλω να βρούμε βοήθεια μαζί» είναι συνήθως πιο χρήσιμες από μια έντονη προσπάθεια να αποδειχθεί ότι ο άλλος κάνει λάθος.

Περιορίστε τον θόρυβο και την παρουσία πολλών ανθρώπων. Ένα μέλος της οικογένειας μπορεί να αναλάβει την επικοινωνία, ενώ οι υπόλοιποι διατηρούν απόσταση. Αποφύγετε απειλές, ειρωνεία, απότομες κινήσεις και σωματικό περιορισμό. Αν υπάρχει όπλο, μεγάλη ποσότητα φαρμάκων ή άλλο άμεσα επικίνδυνο αντικείμενο, μην αναλάβετε ρίσκο· απομακρυνθείτε και ζητήστε επείγουσα βοήθεια.

Τι να έχετε έτοιμο για την αξιολόγηση

Συγκεντρώστε, αν είναι δυνατόν, μια λίστα φαρμάκων, πληροφορίες για πρόσφατες αλλαγές στην αγωγή, προηγούμενες κρίσεις, χρήση αλκοόλ ή άλλων ουσιών, σοβαρά σωματικά προβλήματα και στοιχεία του θεράποντα ιατρού. Περιγράψτε παρατηρήσιμες αλλαγές και τον χρόνο εμφάνισής τους. Αυτά βοηθούν τον επαγγελματία να σχηματίσει ασφαλέστερη εικόνα.

Μετά την αρχική εκτίμηση μπορεί να προταθεί εξωτερική παρακολούθηση, συχνότερη επικοινωνία με την ομάδα θεραπείας ή, όταν χρειάζεται, οργανωμένη νοσηλεία. Η επιλογή εξαρτάται από τον κίνδυνο, τις ανάγκες και το υποστηρικτικό περιβάλλον. Η οικογένεια δεν χρειάζεται να πάρει μόνη της αυτή την απόφαση· χρειάζεται να μεταφέρει με σαφήνεια όσα βλέπει και να ζητήσει έγκαιρη επαγγελματική βοήθεια.

Οι πληροφορίες είναι γενικές. Σε κρίση απαιτείται αξιολόγηση από αρμόδιο επαγγελματία και, σε άμεσο κίνδυνο, επικοινωνία με τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης.