ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ

Ψυχογηριατρική φροντίδα: τι είναι και σε ποιους απευθύνεται

Η ψυχογηριατρική φροντίδα ασχολείται με τις ψυχικές, γνωστικές και λειτουργικές ανάγκες των μεγαλύτερων σε ηλικία ανθρώπων. Δεν αφορά μόνο την άνοια. Λαμβάνει υπόψη τη συνύπαρξη σωματικών παθήσεων, φαρμάκων, αλλαγών στη μνήμη, διάθεσης και καθημερινής αυτονομίας.

Μια ολιστική ματιά στις ανάγκες του ηλικιωμένου

Στη μεγαλύτερη ηλικία, μια αλλαγή στη συμπεριφορά μπορεί να έχει περισσότερες από μία αιτίες. Η κατάθλιψη μπορεί να μοιάζει με γνωστική έκπτωση, ένα φάρμακο να προκαλεί υπνηλία ή σύγχυση, μια λοίμωξη να οδηγήσει σε οξεία αποδιοργάνωση και η απώλεια ακοής να ενισχύσει την απομόνωση. Για αυτό η ψυχογηριατρική προσέγγιση συνδυάζει ψυχιατρική αξιολόγηση με προσοχή στη σωματική υγεία, στα φάρμακα, στη λειτουργικότητα και στο περιβάλλον.

Βασική αρχή είναι ότι ο ηλικιωμένος παραμένει πρόσωπο με ιστορία, προτιμήσεις και δικαίωμα συμμετοχής στις αποφάσεις. Η φροντίδα δεν οργανώνεται μόνο γύρω από μια διάγνωση αλλά γύρω από το τι μπορεί να κάνει, τι τον δυσκολεύει και τι έχει σημασία για τον ίδιο.

Σε ποιους μπορεί να είναι χρήσιμη

Μπορεί να απευθύνεται σε ανθρώπους με νόσο Alzheimer ή άλλη μορφή άνοιας, κατάθλιψη, αγχώδεις διαταραχές, ψυχωτικά συμπτώματα, σημαντικές αλλαγές στον ύπνο ή στη συμπεριφορά και δυσκολίες προσαρμογής μετά από απώλεια ή σοβαρή ασθένεια. Χρήσιμη είναι επίσης όταν συνυπάρχουν πολλές παθήσεις και η οικογένεια δυσκολεύεται να κατανοήσει ποια συμπτώματα σχετίζονται με τι.

Η ανάγκη για πιο οργανωμένο πλαίσιο αυξάνεται όταν υπάρχουν πτώσεις, περιπλάνηση, παραλείψεις φαρμάκων, δυσκολία στη σίτιση ή προσωπική φροντίδα, νυχτερινή ανησυχία ή μεγάλη επιβάρυνση του φροντιστή. Η απόφαση για τη μορφή υποστήριξης λαμβάνεται μετά από αξιολόγηση και μπορεί να κυμαίνεται από καθοδήγηση στο σπίτι έως συστηματική παρακολούθηση ή νοσηλεία.

Πώς οργανώνεται ένα εξατομικευμένο πλάνο

Η ομάδα εξετάζει τη διάθεση, τη μνήμη, την επικοινωνία, την κινητικότητα, τη διατροφή, τον ύπνο και την ικανότητα ολοκλήρωσης καθημερινών δραστηριοτήτων. Ελέγχεται το ιστορικό και η αγωγή, ενώ οι παρατηρήσεις της οικογένειας συμπληρώνουν την εικόνα. Οι στόχοι μπορεί να είναι η ασφάλεια, η μείωση της αναστάτωσης, η διατήρηση δεξιοτήτων, η καλύτερη επικοινωνία ή η υποστήριξη στη μετάβαση από το νοσοκομείο στο σπίτι.

Οι παρεμβάσεις δεν είναι μόνο φαρμακευτικές. Η WHO και το NICE αναδεικνύουν τη σημασία της σωματικής δραστηριότητας, της κοινωνικής συμμετοχής, της γνωστικής ενεργοποίησης, της προσαρμοσμένης επικοινωνίας και της υποστήριξης των φροντιστών. Ένα σταθερό, κατανοητό πρόγραμμα και δραστηριότητες με νόημα μπορούν να μειώσουν την ανασφάλεια και να ενισχύσουν τη συμμετοχή.

Ο ρόλος της οικογένειας και της διεπιστημονικής ομάδας

Η οικογένεια γνωρίζει τις συνήθειες, τις προτιμήσεις και τις λεπτές αλλαγές που μπορεί να μην φανούν σε μία σύντομη εξέταση. Η συμμετοχή της βοηθά, αρκεί να προστατεύονται η αξιοπρέπεια, η αυτονομία και το απόρρητο του ηλικιωμένου. Παράλληλα, οι φροντιστές χρειάζονται ενημέρωση, πρακτικές δεξιότητες και χώρο να μιλήσουν για τη δική τους κόπωση.

Στις ψυχογηριατρικές υπηρεσίες της Κλινικής Άγιος Νικήτας, η υποστήριξη οργανώνεται με βάση τις πραγματικές ανάγκες του ανθρώπου και επανεκτιμάται καθώς αυτές αλλάζουν. Η συνεργασία ψυχιάτρων, νοσηλευτών, ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών βοηθά να συνδεθούν τα διαφορετικά μέρη της φροντίδας σε ένα συνεκτικό πλάνο.

Η κατάλληλη μορφή φροντίδας αποφασίζεται μετά από εξατομικευμένη αξιολόγηση. Το κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα.